Często zdarza się, że transakcja zostaje dokonana w jednym miesiącu i sprzedawca wystawia dokumenty na bieżąco, ale faktura zakupu fizycznie (lub obecnie poprzez KSeF) trafia do Twoich rąk dopiero w kolejnym okresie rozliczeniowym. Czy w takiej sytuacji tracisz prawo do rozliczenia podatku w miesiącu zakupu? Choć polskie przepisy krajowe są w tej kwestii niekorzystne, to prawo Unii Europejskiej stoi po stronie przedsiębiorcy. Prawo europejskie, jeśli przepisy są jasne i nadają się do wykorzystania bezpośrednio w działalności podatnika, może wybrać i stosować lepsze dla niego rozwiązania obowiązujące na mocy przepisów UE z pierwszeństwem przed prawem krajowym.
Według art. 86 ust. 10b polskiej ustawy o podatku od towarów i usług (potocznie: VAT), prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę. To sformułowanie sugeruje, że jeśli faktura z lutego dotrze do Ciebie 2 marca, odliczenie przysługuje dopiero w marcu. Niestety, polski przepis używa niejednoznacznego słowa „otrzymał”. Nie do końca wiadomo, czy chodzi o to, że otrzymał w sensie: że mu tę fakturę wystawiono (nie miał jej, niemniej już istniała) – czy otrzymał w znaczeniu: odebrał, uzyskał, dostarczono mu ją. Polski fiskus na gruncie krajowym skłania się do rozumienia „otrzymał”, jakby podatnik „miał ją w ręku”. Czyli w tym przykładzie, dokument z lutego „otrzymał” w marcu, więc dopiero w marcu odlicza podatek.
Zupełnie inaczej na tę kwestię patrzy Dyrektywa 2006/112/WE. Unijne przepisy są inne a do tego jednoznaczne: aby dokonać odliczenia, podatnik musi po prostu posiadać fakturę przed złożeniem deklaracji rozliczeniowej. Ta subtelna różnica między „otrzymaniem” a „posiadaniem” ma kluczowe znaczenie dla Twojej płynności finansowej. Według UE wystarczy, że składając deklarację za luty, na co jest czas aż do 25-go marca, posiadasz fakturę z lutego, możesz użyć jej do pomniejszego podatku za luty. Nie ważne, jeśli fizycznie dotarła do ciebie nawet dopiero o północy 24 marca.
Jeśli przepisy krajowe są mniej korzystne dla podatnika niż prawo Unii, mamy prawo powołać się bezpośrednio na Dyrektywy Rady UE. Zasada prymatu prawa unijnego nad krajowym jest ugruntowana w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) oraz Traktatach z Lizbony. Takie też jest najnowsze orzecznictwo, w tym wyrok Sądu UE o sygn. T-689/24 z lutego 2026 roku, który jednoznacznie to potwierdza.
Jeśli kupiłeś towar 22 lutego, a fakturę otrzymałeś 2 marca, to zgodnie z interpretacją, możesz ująć ten podatek w rozliczeniu za luty, pod warunkiem, że dysponujesz dokumentem w momencie wysyłki JPK. Nie ma więc także problemu z KSeF.
